Uprawnienia nadają Okręgowe Izby Inżynierów Budownictwa w następujących specjalnościach: architektonicznej (za wyjątkiem uprawnień do projektowania bez ograniczeń, które nadają Okręgowe Izby Architektów), konstrukcyjno-budowlanej, drogowej, mostowej, kolejowej, wyburzeniowej, telekomunikacyjnej, instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych oraz instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych. Uprawnienia mogą być udzielone do projektowania lub/i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń lub w ograniczonym zakresie w zależności od posiadanego wykształcenia.

Uzyskanie uprawnień do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno – budowlanych wymaga ukończenia studiów magisterskich na kierunku odpowiednim dla danej specjalności, odbycia 2-letniej praktyki przy sporządzaniu projektów oraz odbycia rocznej praktyki na budowie. Do projektowania w ograniczonym zakresie należy ukończyć wyższe studia zawodowe na kierunku o odpowiedniej specjalności, lub ukończyć studia magisterskie na kierunku pokrewnym oraz odbyć taką samą praktykę jak w przypadku uprawnień bez ograniczeń. Do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń wystarczy ukończenie studiów magisterskich na danej specjalności oraz 2 – letnia praktyka na budowie, a do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie ukończenie studiów zawodowych na kierunku odpowiednim dla danej specjalności, lub ukończenie studiów magisterskich na kierunku pokrewnym oraz odbycie 3-letniej praktyki zawodowej.

*studia na kierunku pokrewnym

Wykaz kierunków wykształcenia pokrewnego określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28.04.2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierunkiem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane bez ograniczeń i będącej czynnym członkiem samorządu zawodowego, a w przypadku odbywania praktyki za granicą – pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju. Praktyka zawodowa powinna być odbyta po uzyskaniu dyplomu wyższej uczelni ale do praktyki zalicza się również praktykę odbywaną po ukończeniu 3. roku studiów wyższych nie wchodząca w zakres praktyki objętej programem studiów. Jej cały okres powinien być zgodny ze specjalnością uprawnień budowlanych. Jeżeli praktykę odbywa się w niepełnym wymiarze czasu pracy – okres praktyki ulega wydłużeniu, wynikającemu z różnicy czasu w stosunku do pełnego jego wymiaru. 

Za praktykę może być uznana praca na innych niż umowa o pracę zasadach (np. umowa zlecenie, o dzieło) pod warunkiem, że w ramach oceny będzie oświadczenie kierującego praktyką określające zakres czasu i obowiązków odbywającego praktykę. Do praktyki zawodowej na budowie zalicza się również wykonywanie czynności inspekcyjno-kontrolnych w organach nadzoru budowlanego, lecz wtedy dwa lata przy wykonywaniu tych czynności uznaje się za rok pracy na budowie. Zalicza się również pracę w organach administracji rządowej albo jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania zarządcy drogi publicznej, polegającą na wykonywaniu czynności na terenie budowy i obejmującą konieczność fachowej oceny zjawisk lub samodzielnego rozwiązywania zagadnień architektonicznych oraz techniczno-organizacyjnych w wymiarze stanowiącym nie więcej niż połowę wymaganego okresu praktyki zawodowej. 

Dokumentowanie praktyki prowadzi się w Książce praktyki zawodowej, zarejestrowanej w Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa. Książka wydawana jest i rejestrowana na wniosek (wzór na stronie internetowej OIIB), po dołączeniu dowodu opłaty za wydanie książki (25zł) oraz przedłożeniu dokumentu potwierdzającego posiadane wykształcenie. Dla studentów nie posiadających jeszcze dyplomu, odpowiednim dokumentem jest potwierdzenie ukończenia 3. roku studiów wydawane z dziekanatu. Czas praktyki zawodowej zaliczany jest od pierwszego wpisu, po zarejestrowaniu książki praktyk. Praktykę należy dokumentować zgodnie z instrukcją zawartą w części informacyjnej książki. 

W celu nadawania uprawnień Izba prowadzi postępowanie kwalifikacyjne polegające na weryfikacji wykształcenia i praktyki zawodowej opisanej w Książce praktyki zawodowej. Należy również zdać egzamin ze znajomości przepisów prawnych dotyczących procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej. Egzamin taki odbywa się 2 razy do roku i składa się z części pisemnej oraz ustnej. 

Żródło: Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 roku w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. 2006 nr 83, poz. 578).

Elżbieta Wojtczak